TÜRK HAVA KUVVETLERİ 109 YAŞINDA, KUTLU OLSUN…
Fikret   GÖKÇE
01.06.2020

  Bu satırların yazarı, Türk Hava Kurumu’nun Etimesgut’taki Türkkuşu tesislerinde paraşütçülük eğitimi alırken 1911 yılında kurulan Türk Hava Kuvvetleri’nin 51. kuruluş yıldönümü olan 1 Haziran 1962’de Ankara Mürted (Akıncı) havaalanında düzenlenen kutlama töreni atlayışında görev almış ve dönemin Başbakanı İsmet İNÖNÜ ve Hava Kuvvetleri Komutanı Hava Pilot Orgeneral İrfan TANSEL önünde arkadaşlarıyla birlikte tekmil vermiştir.

 
            Cumhuriyetin ilanından iki yıl sonra Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK, 16 Şubat 1925 tarihinde Türk Tayyare Cemiyeti adıyla bugünkü Türk Hava Kurumu’nu kurmuştu. Türk Ulusuna ve özellikle Türk gençliğine, havacılığın sivil ve askeri alanlarda sahip olduğu ve olacağı büyük önemini anlatmak, gönüllerde havacılık aşkını uyandırmak, yurt savunmasında ve göklerin korunmasındaki büyük önemi göstermek amacıyla kurulan THK, halkın maddi ve manevi desteğiyle havacılığımızın gelişmesinde çok öne
mli rol oynadı.
 
               Bugün 1 Haziran. Bugün Türk Hava Kuvvetleri’nin kuruluşunun 109. yıldönümü. Kuruluşundan bu yana Türk Havacılığı bu alanda büyük aşamalar kaydetti. 1950 yılına kadar olan süreçte bu alanda birçok batılı ülkenin önünde yer aldık.
 
               Atatürk, keşif ve saldırı amaçlı kullanılan uçakların ne denli etkili olduklarını önce Libya’da sonra Çanakkale deniz ve kara savaşlarında görmüştü. İstiklal Savaşında da hava gücümüzün büyük yararları oldu. Büyük Taarruzdan 10 gün önce Türk Hava Kuvvetlerinin elinde 21 adet avcı, 12 adet keşif, 3 adet deniz ve 1 adet eğitim uçağı olmak üzere toplam 37 uçak bulunuyordu. Düşmandan ele geçirilen ve başta İstanbul olmak üzere işgal bölgelerinden kaçırılan ve çoğu hurda durumdaki bu uçaklar büyük çabalarla onarıldı ve uçar hale getirildi. Hatta emayit adı verilen, uçakların havayla temas eden yüzeylerini kayganlaştıran madde yerine patates ile sığır ve koyun paçalarının kaynatılmasıyla elde edilen malzeme bile kullanıldı. İstiklal Savaşında bu uçakları uçuran kadroda pilot, gözlemci ve teknisyen subay olarak 20, sivil ve gedikli erbaş pilot olarak 10, makinist ve teknisyen olarak da 10 olmak üzere toplam 40 personel görev yapıyordu.
 
                 İşte, İstiklal Savaşımızın göklerde yazılan destanı, 1. Dünya Savaşı’ndan kalan eski model, çoğu hurda durumundaki uçak ve malzemelerl
e, her türlü yokluk, bilgisizlik ve engellerle savaşılarak bu bir avuç yiğit havacı tarafından yaratılmış ve yaşanmıştır.
 
              Türk ulusunun uçmaya ve havacılığa olan ilgisi kurduğu devletlerin armasında kartal sembolünün kullanılmasıyla başlar. Atilla’nın, Oğuz Türklerinin ve Selçukluların bayrak ve armalarında hep kartal sembolleri kullanılmıştır. Hatta, Selçuklu Türklerinin ilk büyük liderleri  Toğrul, Çağrı ve Beygu gibi av kartallarının adlarını taşımışlardır.
 
               Dünyada ilk bilinen uçucu, Horasanlı bir Türk olan Farabi Cevheri’dir. Cevheri ilk uçuşunu 1002 yılında Nişabur’daki Ulu Caminin kubbesinden yapmıştır. Daha sonra IV.Murat zamanında 1602 yılında Hazar-ı Fen Ahmet Çelebi sırtına taktığı kartal kanatlarıyla Galata Kulesinden yükselerek Üsküdar’daki Doğancılar Meydanına indi. 1633 yılında ise; Lagari Hasan Çelebi kendi yaptığı bir füzeyle havalandı ve Sinan Paşa köşkü önünde denize indi.
 
               Cumhuriyet daha iki yaşındayken Büyük Atatürk’ün kurduğu Tayyare Cemiyeti (THK) Türk gençlerini atalarından asırlar sonra yeniden göklerde kanat çırpmaya yöneltti. Yangın yerini andıran Anadolu’da yenik düşülen bir dünya savaşı sonrasında kurtuluş savaşı verilmiş, halk yorgun ve bezgin, devletin kasası tamtakır bir durumda iken her alanda büyük bir seferberlik başlatılmış, bu arada bütün dünyayı yeniden saran yeni büyük bir savaşın sinyalleri hissedilmeye başlanmıştır. Aynı sinyalleri alan Türkiye kara ve denizlerinin yanısıra göklerin savunmasını nasıl sağlayacaktır? Türkiye’nin bölgede güçlenmesini istemeyenlere karşı bu nasıl sağlanacaktır?
 
               Tam bu sırada akıllara gelen bir yöntem, bu çıkmazı aralayan ilk umut kapısı oldu. TAYYARE PİYANGOSU (bugünün milli piyangosu) halkın büyük ilgisini çekti. Havacılığın askeri, ticari, sosyal ve siyasal önemini göstermek, sivil havacılığı geliştirmek, hava taşımacılığı yapmak, uçak, planör, paraşüt gİbi araçları üretmek ve bunların eğitimini yaptırmak amacıyla kurulan Türk Tayyare Cemiyeti’nin bütün yurtta açtığı şubeler aracılığıyla halk, bu olaya 
büyük bir ilgi duydu ve destek verdi. Tayyare Piyangosunun yanı sıra bağış yapmakta adeta yarıştı. Bunun sonucunda 1935’e kadar geçen süre içinde Hava Kuvvetlerimize tam 351 uçak armağan edildi. Piyango ve bağış yoluyla satın alınan bu uçaklara bağışı yapan kasaba ve şehrin adı verildi. Ceyhan, Akşehir, Zağfiranbolu gibi.
 
               Uçak alımlarının yanı sıra eğitime de önem veren THK, 1926 yılında Tayyare Makinist Mektebini açar. Aynı yıl kurumun sermaye desteğiyle Kayseri’de TOMTAŞ Uçak Fabrikası, 1926 yılında ise, Eskişehir Uçak Fabrikası kurulur. Alman işgalinden kaçan Polonyalıların da yardımıyla Etimesgut’ta kurulan fabrikada 120 adet MİLES MAGISTER-1 uçağı üretilir. Model, kanat, profil ve pervaneler üzerinde aerodinamik araştırmalar ve deneyler ile hesaplamalar yapmak amacıyla bu fabrikada kurulan rüzgar tüneli, zamanında Avrupa’nın en büyük tüneliydi. Yakın yıllara kadar uçan bu uçaklar Hava Kuvvetlerimizde eğitim amaçlı olarak da kullanılmıştır. THK’nın 1925 yılında kurduğu Ankara-Akköprü planör atölyesi, 1933-1939 yılları arasında 150 planör üreterek bir fabrika halini almıştır. 1935 yılında iş adamı Nuri DEMİRAĞ’ın (sanatçı Melike Demirağ’ın dedesi) Beşiktaş’ta kurduğu uçak fabrikasında, Nu.D.36 lisanslı 12 uçak ve birçok planör yapılmıştır. Ayrıca 
THK tarafından Gazi Orman Çiftliğinde 1945 yılında kurulan fabrikada üretilen 145 beygir gücündeki GYPSY MAJOR uçak motorlarıyla havacılığımızın altın dönemi başlatılır. Yılda 200 motor üretme kapasiteli bu fabrikada üretilen motorlardan bir kısmı Mısır, Hollanda ve Bulgaristan’a satılır. Ne yazık ki; bu büyük çabalar içeriden ve dışarıdan korkunç bir karalama ve baltalama kampanyasına hedef olur. Çıkarları zedelenen bir kısım işadamı ve ithalatçının yanısıra “ siz tarım ülkesisiniz, ancak bu yolla kalkınabilirsiniz” diyen başta ABD ve diğer batılı ülkelerin etkisiyle 1951 yılına kadar faaliyetini sürdüren bu motor fabrikası, önce Makina ve Kimya Endüstisi Kurumuna devredilir, 1954 yılında ise Ziraat Bankası’nın da katıldığı bir ortaklıkla bir Amerikan şirketi tarafından traktör fabrikası haline getirilir. Etimesgut’ta kurulan ve Miles Magister-1 uçaklarını üreten fabrika ise aynı yıllarda kontrplak fabrikasına dönüştürülür.
 
                 Lisede okuduğu yıllarda Havacılık Kolu Başkanlığı yapmış, halen pilot olarak uçmakta olan Bora AYYILDIZ gibi arkadaşlarıyla birlikte “Zonguldak’ta Havacılık” adlı bir resim ve afiş sergisi açmış, bu sergiyi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi salonlarına taşımış, 1961’de planör, 1962’de paraşüt eğitimlerinden geçerek bröveler almış bu satırların yazarı olarak, Cumhuriyetin kazanımları olan, birer devrim niteliğindeki bu büyük olayı sizlerle paylaşıyor, bir kartal
 edası ve çelik kanatlarıyla Yurt semalarını koruyan Türk Hava Kuvvetlerimizin 109. kuruluş gününü kutluyorum.
 
              Ayrıca Türk havacılığının gelişmesine katkısı olanlarla, tüm hava şehitlerimizi, ilk uzun mesafe uçucuları olan Fethi, Sami ve Nuri beyleri, Sabiha Gökçen, Vecihi Hürkuş ve Cengiz Topel’leri rahmet ve saygıyla anıyorum.
                                                                                                             
Fikret GÖKÇE 

Kıbrıs Gazisi-Mak.Müh
 
Kaynakça :                                                                                     
1-T.C. Ulaştırma Bakanlığı, Cumhuriyetin 70.yılında                       
   Ulaştırma ve Haberleşme
2-Türk Kültürü Dergisi Sayı : 116, Haziran 1972
3-THK ve Kurban Derileri, Fikret Gökçe, 15 Haziran 1997,
 TSK yayını Bülten                                                                                                            
 

 

 


Bu makale 334 kez okundu.

Yazarın Diğer Yazıları
Bu Habere Yapılan Yorumlar ( 0 )
08Haber Yazarlar
Rasim YILMAZ
Sami ÖZÇELİK
www.08haber.com
Anasayfa - Künye - Foto Galeri - Rehber - Üyelik - Ziyaretçi Defteri - BizeYazın - İletişim - Webtv - 08 Röportaj - Haber Slayt - Güncel - Politika - Eğitim - Röportaj - Yaşam - Sağlık - Magazin - Spor - Kültür - Sanat - Çevre - Ekonomi - Teknoloji - 08Tv Canlı Yayın
Copyright © 2009 Tüm Hakları Saklıdır. [All Rights Reserved] 08 Radyo Televizyon Yayıncılık ve Organizasyon A.Ş.'ye aittir.
Dere Mah. Halitpaşa Cad. No:45/2 - ARTVıN - Telefon: (466) 212 68 56
E-Posta: radyo08@hotmail.com